QF PCR (Quantitative Fluorescent Polymerase Chain Reaction)
ناهنجاری های کروموزومی
ناهنجاری های کروموزومی، تغییرات و انحرافات ریشه بسیاری از بیماری ها و صفات ارثی است. ناهنجاری های کروموزومی اغلب منجر به نقایص مادرزادی و شرایط مادرزادی می شود که ممکن است در طول زندگی فرد ایجاد شود. ناهنجاری های عددی کروموزوم (آنئوپلوئیدی) می تواند با اتوزوم ها یا کروموزوم های جنسی رخ دهد. مونوزومی فقدان یک ناحیه کروموزومی یا کل کروموزوم است که تنها یک کپی از ماده ژنتیکی ایجاد می کند، در حالی که تریزومی وجود یک منطقه کروموزومی اضافی یا کل کروموزوم است که در نتیجه سه نسخه از ماده ژنتیکی ایجاد می شود.
روش QF-PCRهمانطور که از نام آن پیداست تکنیکی است که واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) و طراحی پرایمر در آن نقش دارند. در واقع QF-PCR مولتی پلکس واکنش PCR است که به کمک طراحی پرایمر انجام می شود. تکنیک QF-PCR روشی سریع، دقیق و مطمئن است که برای تشخیص های پیش از تولد در زمینه ناهنجاری های کروموزومی شایع مورد استفاده قرار می گیرد. با بهره گیری از روش QF-PCR می توان حداکثر طی ۳ روز بعد از انجام آمنیوسنتز پاسخ مورد نظر را دریافت نمود. همچنین به کمک این تکنیک می توان تریزومی ۲۱ و ۱۸ و ۱۳ و ناهنجاریهای کروموزوم های جنسی X و Y را تعیین نمود. گفتنی است در کارگاه های تخصصی ویژه تکنیک QF-PCR مراحل مختلف اجرا و آنالیز این تکنیک آموزش داده می شود.
کاربردهای بالینی QF-PCR
کاربردهای بالینی تکنیک QF-PCR شامل موارد زیر است:
-تشخیص سریع انواع اختلالات کروموزومی شایع (سندرم داون، سندرم ادوارد و سندرم پاتو)
-بررسی سلامت جنین در صورتی که نتایج غربالگری ۳ ماهه اول مشکوک باشد.
-تعیین جنسیت جنین
-تشخیص سریع اختلالات مربوط به کروموزوم های جنسی X و Y
-بررسی سریع اختلالات کرموزومی (در مواردی که کشت سلولی امکان پذیر نیست یا زمان کافی برای انجام آن وجود ندارد.)
-تشخیص انواع گوناگون پلی پلوئیدی در جنین و یا جنین سقط شده
اجرای تکنیک QF-PCR
واکنش زنجیره ای پلیمراز فلورسانس کمی یا همان QF-PCR یک روش آزمایشگاهی سریع، ارزان و قابل اطمینان به منظور تشخیص ناهنجاری در کروموزوم های ۲۱، ۱۸، ۱۳، X و Y است. در این تکنیک بخشی کوچک از DNA جنین تکثیر می شود و یک سری از جایگاه ها یا Short Tandem Repeat را بر روی DNA تحت بررسی قرار می دهد. به دلیل استفاده از واکنش PCR در این تکنیک توجه به انجام درست طراحی پرایمر در زمان اجرای آن اهمیت بسیار بالایی دارد زیرا عامل مهم در موفقیت یک واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) انجام طراحی پرایمر به شکلی صحیح است. از همین رو باید کوشید تا طراحی پرایمر طبق اصول مشخص آن انجام گیرد. لازم به ذکر است از طریق روش QF-PCR می توان ناهنجاری های کروموزومی را در ۹۹ درصد از خانواده هایی که برای انجام این آزمایش مراجعه می کنند تشخیص داد.
آنالیز و تفسیر نتایج حاصل از اجرای تکنیک QF-PCR بر چه اساس صورت می گیرد؟
در تکنیک QF-PCR تعیین کمیت محصولات واکنش PCR به کمک پرایمرهای نشاندارشده با فلورسنت انجام می شود. تعیین کمیت از طریق محاسبه نسبت مساحت پیک معینی از STR و به کمک دستگاه تعیین توالی خودکار به انجام می رسد. اندازه STR ها در میان افراد گوناگون بسته به تعداد تکرارهایی که روی هر آلل وجود دارد با یکدیگر متفاوت است. انتظار آن است کهDNA تکثیرشده از افراد نرمالی که برای یک نشانگر STR ویژه هتروزیگوت می باشند دو پیک با طول اندکی متفاوت و با مساحت سطح مشابه و یکسان را نشان دهد. آن دسته از نشانگرهایSTR که هتروزیگوس می باشند informative قلمداد می شوند اما DNA تکثیرشده از افراد که تریزومی می باشند یا ۳ پیک به طور تقریبی یکسان و یا ۲ پیک که یکی از آنها دو برابر دیگری است را به ما نشان می دهد.
در هنگام تفسیر نتایج حاصل از اجرای تکنیک QF-PCRمقدار کمی نشانگرهای STR هر قطعه بر روی نمودار به صورت پیک مشاهده می شود. محدوده زیر هر یک از پیک ها در الکتروفروگرام بیانگر مقدار کمی محصول واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) است که تکثیر گشته است. ارتفاع هر یک از پیک ها بیانگر میزان فعالیت ماده فلورسنت می باشد که مقدار کمی ماده فلورسنت هر نشانگر را به ما نشان می دهد. نتایج حاصله به صورت الکتروفروگرام در نرم افزارهای آنالیز مشاهده می شوند. ارتفاع و محدوده هر پیک را هم در این نرم افزارها می توان مشاهده نمود. محدوده و ارتفاع بیانگر میزان فعالیت ماده فلورسنت می باشند و در نتیجه نشان دهنده میزان محصول واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) خواهند بود.
در آزمایشگاه ای سل ژن خدمات خوانش و اجرای کامل تست QF PCR براساس کیت های مختلف ایرانی و خارجی ارائه میگردد.
کیت Aneufast™ QF-PCR
کیت Aneufast™ QF-PCR یک روش تشخیصی مولکولی است که برای تشخیص سریع کروموزومهای 13، 18، 21، X و Y آنیوپلوئیدی توسط PCR کمی فلورسنت (QF-PCR) با حساسیت و ویژگی 100 درصد برای غیر موزاییکها طراحی شده است. این کیت در مجموع شامل 36 نشانگر در شش واکنش چندگانه است که تکرارهای کوتاه منتخب (STR) و توالی های تعیین کننده جنسیت آملوژنین-SRY را تکثیر می کند. دو تکثیر مالتی پلکس QF-PCR از 21 نشانگر (S1 و S2) طراحی شده اند تا در یک الکتروفورز واحد تجزیه و تحلیل شوند تا توان نمونه را افزایش دهند.گنجاندن 4 مجموعه نشانگر اضافی خاص کروموزوم، نتایج قطعی را در 100٪ موارد ممکن می سازد. Aneufast™ برای تکثیر DNA استخراج شده از نمونه های تازه قبل از تولد مانند مایعات آمنیوتیک، نمونه پرزهای کوریونی (CVS) یا خون جنین ساخته شده است. همچنین می توان از آن برای تجزیه و تحلیل نمونه های خون یا بافت نوزادان و بزرگسالان استفاده کرد.
در iCellGene با استفاده از کیت Aneufast™ QF-PCRدر سریع ترین زمان نمونه ها مورد آزمایش و با بهترین و با کیفیت ترین نتایج گزارش خواهند شد.
| نتیجه | electrophoresis –Analysis 60 دقیقه | QF-PCR Amplification 120 دقیقه | استخراج DNA 15 دقیقه | دریافت نمونه |